Atina İtilafnamesi (Antlaşma Metni) (ASPGM, 1986: 196-204)
Türkiye Cumhuriyeti Reisiyle Yunan Cumhuriyeti Reisi Lozan Antlaşmasının hükümleriyle işbu anlaşmaya eklenmiş9 numaralıbeyannamenin uygulanmasından ortaya çıkan çözümlenememişsorunlarıçözmek isteği ve anlaşmanın adıgeçen hükümlerinin uygulamalarınıtespit etmek amacıyla itilaf akdine karar vermişve işbu
konu için murahhaslarınıtayin etmişlerdir.
İşbu temsilciler, murahhaslar usulüne uygun olarak yetki belgelerini birbirlerine vererek aşağıdaki kararlarıalmışlardır.
Madde 1: Yunanistan’ın Mübadeleye tabi bölgesinde bulunan 18 Ekim 1912 tarihinden önce adıgeçen bölgeyi terk etmişveyahut önceden beri Yunanistan dışında yerleşmişbulunan Müslümanlarla bilumum Türk tebaasına ait emval-i gayrimenkule (taşınmaz mallar), göçmenler veya köylüler tarafından işgal edilmişolmasısebebiyle
sahiplerine geri verilmeyecek olduğu takdirde, 5’inci ve 6’ıncımaddelerde belirlenen şartlara göre Yunan Hükümetince sahiplenilecektir. Şehirler içinde bulunan terk edilmiş arsalarla korular ve orman ve yazlık meralar esas itibarıyla sahiplerine geri verilecektir.
Madde 2: Türkiye’nin Rum ahalisi mübadele edilmişolan bölgesinde bulunup 18 Ekim 1912 tarihinden evvel Türkiye’yi terk etmişyahut çok eskiden işbu memleket dışında ikamet etmişbulunan Rumlarla, bilumum Yunan tebaasına ait taşınmaz malların Yunan Hükümeti’nin sorumluluğuna geçmişmalların değerine karşılık miktarıolanına, 5’inci ve 6’ncımaddelerdeki şartlara göre Türk Hükümeti sahiplenecektir.
Madde 3: Geçmişkanunların içinde bulunan hükümler, bundan böyle adıgeçen maddelerde gösterilen kişilerin tasarruflarında bulunabilecek madenler ve işleme yerlerinde de uygulanacaktır.
Madde 4: 1’inci ve 2’nci maddelerde kullanılmışolan Müslüman, Rum, Yunan tebaası, Türk tebaasıtabirleri; hem kişilerin kendilerini hem de genelini kapsamaktadır.
Yunan tebaası, Türk tebaasıtabirleri Türk ve Yunan ahalisinin mübadelesine ait olan anlaşma hükümlerine tabi kişileri kapsamaz.
Madde 5: Yüksek tarafların aşağıdaki sözleşme kanunlarına göre ibraz edecekleri gayrimenkullerinin değerleri, bu konu ile ilgili kararlaştırılmış esaslar gereğince uygulanacaktır. İlgililerin mallarının değeri tespit edilirken, bizzat kendilerinin bulunmalarıveya ortak vekâletnameyle atayacaklarıvekillerini hazır bulundurmak hakkına sahip olacaklardır.
Madde 6: Malların değerlerini belirleme işleminin bitiminde her iki tarafça ortaya çıkacak borçlar, takas ve hesap edilecektir. İşbu toplamlar arasında birbirlerine denklik olmazsa, fark Yunan Hükümeti tarafından peşin olarak ödenecektir. Bu husus için Yunan Hükümeti UluslararasıMaliye Komisyonu’nun kontrolüne tabi gelirler
fazlasından nihayet 500.000 İngiliz lirasımiktarında bir tutarıkullanıma ayırmıştır.
Borç miktarı, yukarıdaki tahmini geçtiği takdirde, Yunan Hükümeti ilk taksidin ödenmesinden sonra %6 hesabıyla faiz getirecek kalan alacaklar için, önceki fıkra gereğince harcanan teminatıyenilemeyi garanti eder.
Hesaba geçirilme işlemi uygulandıktan sonra şayet iki taraf hükümetlerinden birinin üzerinde tasfiye dışında kalmışmallar bulunacak olursa, bunların iadeleri gereğine bağlıolan her türlü mesele, bilhassa iadelerin gecikmesinden dolayıverilecek tazminatlar veya muhtemel teminatlar hakkında Muhtelit Komisyon’un kararları kabul edilecektir.
Madde 7: Yukarıda açıklanmışolan takas ve alacak usulünün uygulamasını zorlama ve sınırlama için Yunan Hükümeti Yunanistan’da bulunan taşınmaz mallarını satmak isteyen Türklerin emlakiyle ilgili özel anlaşma yapma yetkisine sahip olacaktır.
Bununla beraber, bu gibi uygulama sırasında emlakın bulunduğu bölgedeki değeri ortalamasıMuhtelit Komisyonca belirlenmesinden önce olup da, işbu ortalamanın %35 oranınıgeçmişnoksan bir fiyatla uygulanmışsa, mal sahibinin aldığıfiyat ile adıgeçen bölgedeki değerinden yüzde indirimi sonrasında ortaya çıkacak farkıalmaya hakkı olacaktır. Gerek duyulduğu takdirde, mal sahibinin isteği üzerine, satılan malın değeri Muhtelit Komisyon aracılığıyla takdir edilecektir. Ödeme Türkiye Hükümetine
yapılacaktır.
Madde 8: Listesi işbu anlaşmaya eklenmişolan ve hala takas ve alacağa tabi bölgede oturmakta olan Yunanlıların tasarrufundaki emlakin değeri önceden belirlenemez. Adıgeçen mallar ancak Yunan Hükümeti’nin talep etmesi üzerine takas ve alacak uygulanmasına alınabileceklerdir. Adıgeçen malların takas ve alacak dışı
bırakılmaları–bunların değerinin belirlenmesi yapıldıktan sonra- Yunan Hükümeti tarafından kendi takas ve alacaklarına karşılık, adıgeçen malların değerlerine karşılık ödeme yapılmasınıgerektirecektir.
Yunan Hükümeti 2’nci maddede işaret edilen emlaki, bunların değerlerine karşılık bir miktarıdeğer biçiminden bir ay sonra takas ve alacak hesabına ödenmek şartıyla, takastan ayrıtutulma hakkına sahiptir. Yunan Hükümeti’nin bu hakkını kullanmak istediğinde son olarak değer biçiminden onbeşgün sonra beyan etmesi
lazımdır. Bununla beraber o sıralarda genel çıkarlara aykırıolarak yıkılmışveya başka bir amaç için kullanılan taşınmaz mallar olduğu takdirde, adıgeçen taşınmaz mallar Türk Hükümeti’nin onayıolmaksızın takastan ayrıtutulamayacaktır.
Madde 9: Birinci madde kararlarıiçine konulmuşuygulamalar dışında kalan ve şehirler içinde ve dışında bulunan vakıf binalarıve arazisi ile böylece Yunanistan’ın mübadeleden ayrıtutulmuşbölgesinde bulunan emlak, işbu anlaşmanın uygulamaya geçirilmesinden itibaren bir ay müddet zarfında ve her türlü vergilerden ayrıtutularak sahiplerine iade edilecektir.
İkinci maddede belirtilen kişilere ait olup Türkiye’de Ahali Mübadelesi’nin uygulanmadığıbölgelerde bulunan emlak da böylece aynısüre içerisinde ve her türlü vergilerden ayrıolarak sahiplerine iade edilecektir.
Anadolu ve Doğu Trakya’daki emlaklara gelince:
Bunların muhtemel olan iade işlemleri de aynışartlara göre ve takas dışı bırakılmalarıyavaşyavaşayrıca yapılacaktır. Şehirler içindeki arazilerin iadesi işlemi eksiksiz gerçekleştirilecektir. Bununla beraber eğer mülk sahibi bölüşme ve parçalama işlemini kendi çıkarlarına zarar verecek şekilde görmezse, mülk kısmen iade edilebilir.
Birinci maddenin ikinci fıkrasında adıgeçen şehirler dışındaki mallar ve taşınmazlar, her halde içinde bulunduklarıbütünden ayrıolarak iade edilebilirler. Adı geçen kararlara göre, mallarıiade edilen kişilerin almaklarınıserbestçe değerlendirmeye haklarıolacaktır.
Madde 10: Lozan BarışAntlaşmasının uygulanmasından önce ve sonra, bir önceki maddede belirtilen malların veya birbirlerinin tebaalarına ait taşınabilir malların kıymeti hakkında, hükümetinin ayrıca kabul etmişolduğu önceden kararlaştırılmış kanunlar, işbu anlaşma uygulamaya konulur konulmaz kaldırılmışve hükümsüz
sayılacaktır.
Madde 11: Yüksek tarafların düzenlediği Lozan Antlaşması’nın uygulanmasından önce ve sonra her iki ülkede mallarıkamulaştırılan mal sahipleri, işbu anlaşmayla belirlenen kararlardan karşılıklıolarak yararlandırılması konusunda anlaşmışlardır. Kamulaştırılmış, zorla el konulmuşveya o sırada ayrıbir uygulamaya tabi tutulmuşolan mallar hakkında, bahsedilen tedbirler sanki hiç alınmamışgibi düşünülerek, anlaşmaya ekli olan değer biçimi uygulamasına göre tekrardan yapılacaktır. Bu türden malların gerçek sahiplerine iade işlemi 9’uncu maddede belirtilen şartlara göre yapılacaktır.
Madde 12: Lozan BarışAntlaşmasıaltındaki 9 numaralıbeyannamenin ikinci fıkrasıgereğince, sahiplerine verilmesi gereken varlıklar için ayrıbir takas ve alacak hesabıkurulacaktır ki, toplamıGenel Ödemeler hesabına yatırılacaktır. Aynıkurallar işbu anlaşmada belirtilen diğer genel mallarla ilgili kurallar hakkında da uygulanacaktır.
Şurasıkararlaştırılmıştır ki; hükümetler arasında isteğe bağlıözel bir anlaşmadan ayrı olmak üzere işbu varlıklar yüzünden meydana çıkabilecek bütün zorluklar Muhtelit Komisyon tarafından kesin olarak çözümlenecektir.
Madde 13: 1’inci ve 2’nci maddelerde adıgeçen kişilerin karşılıklıYunan ve Türk topraklarını18 Ekim 1912’den önce terk etmişolduklarıveya eskiden beri adı geçen arazinin dışında bulundukları, istenilen her şekilde ispat edilecektir. Şüphelenilen durumlarda, bu işin kanıtlanmasıişlemi Muhtelit Komisyon’un huzurunda yapılacaktır.
Değiştirilecek, alacak olunan veya iade işlemine tabi olacak taşınmaz malların bulunduğu memleket hükümeti tarafından önceden tabiiyeti tanınmışolan kimselerin uyruğu konusu araştırılmayacaktır.
Uyruklara ait bütün anlaşmazlıklar –antlaşmalara göre ilgililerin önceden başvurularıüzerine Türk ve Yunan Hakem Mahkemesince verilebilecek kararların bozulmaması kaydıyla- Muhtelit Komisyon tarafından çözümlenecektir. Önceki açıklamanın 1’inci ve 2’nci fıkrasının uygulanmasıdolayısıyla gereken araştırma
bundan böyle Muhtelit Komisyon içinde kurulacak özel bir komite tarafından yapılacaktır. İşbu hüküm, bu konuda kararlaştırılmışolan şartlarıbozmaz.
Madde 14: Türk ve Yunan Ahali Mübadelesi Muhtelit Komisyonu işbu anlaşmanın uygulanmasıyla görevlendirilecektir. Muhtelit Komisyon birer Türk ve birer
Yunanlıolarak kararlaştırılmışgörevli ile, 1914-1918 Savaşı’na katılmamıştarafsız bir ülke uyruğundan bir başkandan oluşturulmak üzere gereken görevli heyetlerin kuracaklardır.
Madde 15: İşbu anlaşmanın gerçekleşmesi ancak Yüksek Tarafların sözleşmedeki uyrukları hakkında uygulanması ile olabilir. Fakat şurası kararlaştırılmıştır ki, Lozan BarışAntlaşması’nın uygulanmasısırasında Türk veya Yunan uyruğu sıfatına sahip iken, daha sonradan yabancıbir uyruğa geçen kişiler, adı geçen BarışAntlaşması’nın 65’inci ve 66’ıncımaddeleri ile işbu BarışAntlaşması’nın altına ilave edilmiş9 numaralıbeyannamesine göre sahip olduklarıbütün haklarını korurlar.
Madde 16: İşbu Anlaşma Lozan’da 21 Temmuz 1923 tarihinde imza edilen anlaşmalar ve mukavelelerde yapılmasına söz verilmiş bazı uygulamaların gerçekleştirilmesini amaçladığından, adıgeçen mukavelelere ve anlaşmalara ait bilhassa önceki hususlarla ilgili olmayan kararlarıbozamaz. Kabul edilen esaslar veya işbu anlaşmada açıkça anlatılmışolan mallar ve emlakin değerlerinin belirlenmesi işlemi, mübadeleye dahil olan kişiler tarafından, iki tarafın, sözleşmeye göre memleketlerinde terk edilmişbulunan emlakin değerleriyle ilgili esaslarıbozamaz.
Madde 17: İşbu Antlaşma onaylanacaktır. Onaylamalar en kısa sürede ve karşılıklı olarak Atina’da yapılacaktır.
5.1.3. Antlaşma Eki
Madde 1: Malların değerleri aşağıda bulunan esaslara uygun olarak tespit edilecektir.
Mallar üç sınıfa ayrılacaktır:
A- Şehir içindeki mallar
B- Arsalar
a) Şehir dışındaki mallar,
b) Tarlalar ve çayırlar,
c) Bağlar, meyvelikler, incirlikler, zeytinlikler, fındıklıklar, bostanlar vd.
d) Meralar,
e) Köy yapıları
f) Ormanlar
C- İmalathaneler, fabrikalar, madenler ve dalyanlar
Madde 2: İşbu malların her biri için araştırma yapıldıktan sonra, birer birer hepsinin değerleri belirlenecektir. Şehir içinde ve dışındaki malların değerleri şimdiki satışfiyatlarıüzerinde belirlenecektir. Bu değerlerin belirlenmesi aşağıdaki esaslara dayanılarak yapılacaktır.
A- Aynıyerde ve aynışartlar içinde bulunan aynısınıf ve aynıcinse dahil malların satışfiyatı
B- İşbu malların ve değerleri, alınacak malın kira gelirleri,
Madde 3: Keyfi olarak tespit edilen Arz ve Talep Kanunu’nun gösterdiği fiyattan değiştirilmişsatışfiyatlarıve gelirler dikkate alınmayacaktır(Moratoryum) Kanununun etkisiyle ve mülk sahibinin serbestçe önceki ve yeni, rıza oluru olmadan kararlaştırılmış satışfiyatlarıve gelirler bu türdendir.
Madde 4: Son üç sene içinde arazi satışıgerçekleşmeyen yerlerde aynışartlara, ekonomik faaliyetlere tabi bölgelerdeki satışfiyatlarıyla kiralar üzerinden, bu olmadığı takdirde, malların değeri alacaklar esasından sayılacaktır. Bu amaçla meydana gelmiş aynıbölgeden aynıcins arazi değeri için, yine tarım amaçlıkullanılan bir bölüm arazinin ortalama ürün hasatıdır. Küçük araziler için, aynıyerde ve aynışartlarda kullanılan tarım usulleri esas alınacaktır.
Madde 5: Çiftlik binalarının değeri, arazinin işlenmesiyle ilgili sermayeden bağımsız bir sermaye teşkil ederse ayrıdeğer biçilecektir. Örneğin, mal sahibinin evleriyle değirmenler, süthaneler ve mahzenler gibi köy sanayine ait tesisatın değerleri ayrıca takdir edilecektir. Ahırlar, depolar, ortakçıve amele evleri ile sulama ve su tesisatlarıözel değerlendirmeye tabi olmayacaktır. Satışfiyatlarıkira bedelleri esasları bulunmayan yerlerdeki şehir dışındaki inşaatın değeri, en yakın şehir içindeki bina fiyatlarışehirlerden asalet varlığıolarak uygulanacak indirim dikkate alınarak uygulanacaktır. Bostan olarak ayrılmışarazi ile tarıma ayrılan arazilerin değeri şehir ve civarıplanıiçinde iseler arsalar gibi değerlendirilecektir.
Madde 6: Arazinin değeri mal sahibinin tasarruf hakkıyüksek olarak sağlandıktan sonra yapılan inşaat dikkate alınmayacaktır.
Madde 7: Değeri alacak olup aynışartlarda bulunan birçok binanın bulunduğu yerlerde bu mallardan yalnız birkaçıdeğerlendirildikten sonra, hali hazıra değeri, Emlak Vergisi Defterlerinde yazılıdeğerle karşılaştırılarak hepsine birden değer takdir edilecektir. Bu kıyaslama sonucunda önemli bir fark ortaya çıktığıtakdirde, aynıyerde bulunan ve aynıbulunan ve aynışartlarıtaşıyan binalara uygulanmak üzere, oranı ortaklaşa belirlenecektir.
Madde 8: Şayet Türkiye’de bulunan bir evin veyahut alacaklıolarak değiştokuşa tabi tutulmasıkararlaştırılan binaların değeri 5 Şubat 1912 Vakıf Binalarıve Gelirleri Kanununda belirtilen fiyatın %10 aşağısında meydana gelirse, Türk Hükümeti bu malların değiş-tokuştan ayrılmasınıveyahut karşılığıfiyattan %10 indirimiyle sayın
almak hususunda yetkilidir. Bir arsanın veyahut arazinin biçilmişolan değeri savaştan önceki fiyatın %50 aşağısında ise, Türkiye Hükümeti, bu malların değiş-tokuştan ayrılmasına veyahut önceki fiyatın yarısına satın almak konusunda da yetkilidir.
Madde 9: BatıTrakya ve Urla Yarımadasında bulunan mallar hakkında ise, daha önceki kararlar uygulanacaktır. Şayet bir evin veyahut bir binanın belirlenen değeri 5 Şubat 1912 tarihli Kanuna göre düzenlenmişolan işlerin kayıtlarına karşılık değerinin %10 aşağısında gerçekleşirse, Yunan Hükümeti, bu malla ilgili amacınıen çok bir ay içinde, satışetmek veya değiş-tokuştan ayırmak konusunda yetkilidir.
Savaştan önceki fiyatın %50 aşağısında bulunan arsalarla arazilerin değeri aynıişleme göre belirlenecektir. Bu suretle, değiş-tokuştan ayrıtutulmuşolan malların değerleri konusu, ayrıbir hesaba konu olacaktır. Bu meblağ, Yunan Hükümeti tarafından verilmesi olasıdeğiş-tokuşhesabıtoplamıborçlarından olan tutar dışından ve buna yönelik en çok bir ay içinde ödenecektir.
Madde 10: Ormanların değeri kabul edilebilir elde edilişlerine göre nakil merkezlerinden uzaklıklarıdikkate alınarak belirlenecektir.
Madde 11: Selanik ve İzmir’deki yanmışbölgelerde bulunan arsaların değeri, hâlihazır fiyatıüzerinden belirlenecektir. Her bölgenin bir parçasında açık arttırma ile gerçekleşen satışlarda elde edilmişbulunan ortalama fiyat değerinden esas olarak alınacaktır.
Madde 12: İmalathanelerle fabrikaların ve madenlerle dalyanların değeri, Yüksek Tarafların düzenlemesi ile atanacak birer fen uzmanıile tarafsız hükümet tebaasından oybirliği ile seçilecek son bir uzmandan oluşacak bir Komisyon aracılığıile belirlenen unsurların özelliğine göre kabul edilecektir.
Atina’da iki nüsha olarak 1 Aralık 1926 tarihinde düzenlenmiştir.
İmza: ŞÜKRÜ SARAÇOĞLU
P.A. ARKİROPOLOS
KAYNAK: 1926-1930 YILLARI ARASINDA MÜBADELE… Ömer KODAMAN http://kutuphane.ksu.edu.tr/e-tez/sbe/T00876/omer_kodaman_tez.pdf
Atina İtilafnamesi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Atina İtilafnamesi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Mübadelei Ahali Hakkında Lozan Muahedenamesiye Atina İtilafnamesinin Tatbikatından Mütevellit Mesailin Halli İçin Yunanistanla İmza Edilen Mukavelename
Mübadelei Ahali Hakkında Lozan Muahedenamesiye Atina İtilafnamesinin Tatbikatından Mütevellit Mesailin Halli İçin Yunanistanla İmza Edilen Mukavelename
Andlaşmanın imza yeri ve tarihi : Ankara, 10 Haziran 1930
Onay Kanununun tarih ve sayısı : 17 Haziran 1930, sayı 1725
Resmi Gazete ile neşir ve ilanı : 1 Temmuz 1930 Sayı: 1534
D Ü S T U R : III. Ter. Cilt 11 Sahife: 706
ONAY KANUNU Madde 1-Mübadelei ahali hakkında Lozan Muahedenamesi ile Atina İtilafnamesinin tatbikatından mütevellit mesailin kat'i surette halli için Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan arasında akit ve 10 Haziran 1930 tarihinde Ankara'da imza edilen Mukavelename tasdik olunmuştur.
Madde 2-Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 3-Bu kanunun İcrayı ahkamına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
MÜBADELEİ AHALİ HAKKINDA LOZAN MUAHEDENAMESİYLE ATİNA İTİLAFNAMESİNİN TATBİKATINDAN MÜTEVELLİT MESAİLİN HALLİ İÇİN YUNANİSTAN'LA İMZA EDİLEN MUKAVELENAME Bir taraftan
Türkiye ve Diğer taraftan Yunanistan Mütekabilen Lozan muahedenamesile derpi? edilen Türk ve rum ahalinin mübadelesine müteallik mukavelenameler, beyannameler, itilaflar ve diğer ukut ile bunların merbutatının tatbikatından mütevellit bilumum mesaili kat'i surette tasviye arzusile mütehalli olarak bu bapta bir mukavelename aktine karar vermişler ve murahhasları olmak üzere, Türkiye Cümhuriyeti Reisi: İzmir Meb'usu ve Türkiye Cümhuriyeti Hariciye Vekili Doktor Tevfik Rüştü Beyfendiyi, Yunan Cümhuriyeti Reisi: Yunanistanın Fevkalade Murahhası ve Orta Elçisi Müsyü S. Polikroniyadis Cenaplarını tayin buyurmuşlardır. Müşarileyhima usulüne muvafık görülen salahiyetnamelerini yekdi?erine tebliğ ettikten sonra ahkâmı atiyeyi karalaştırmışlardır.
BİRİNCİ FASIL
Mübadillerin malları
MADDE 1 Mübadil Müslümanların Yunanistan da bıraktıkları menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Yunan Hükümetine geçecektir.
MADDE 2 Mübadil Rumların Türk iyede bıraktıkları menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Türk Hükümetine geçecektir.
MADDE 3 Elyevm bankalarda mevcut her nevi mevduat üzerine iki Hükümet tarafından konulmuş olan memnuiyetler işbu mukavelenamenin imzası tarihini takip eden beş gün zarfında kaldırılacak ve mezkûr mevduat menlehül haklarına iade edilecektir. İcabı takdirinde Muhtelit Mübadele Komisyonu alakadarlara bu hususta mücamelekâr vesatatta bulunabilecektir.
MADDE 4 İki Hükümet, mübadil mallarının tasfiyesi meselesinin halli hakkında hemen rey beyanını Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasına tevdi ederler. Mübadiller hakkındaki tütün ö?rile kasalara mütedair metalip bunlara dahildir. Her iki Hükümet muvafakatlerini en kısa bir zamanda ve işbu itilaf nameyi tasdike arz etmeden evvel bildirmeyi taahhüt ederler.
İKİNCİ FASIL
Dokuz numaralı beyannameden müstefit olacakların malları
MADDE 5 Dokuz numaralı beyannameden müstefit olan Müslümanlara ait menkul ve gayri menkul mallaryn tam mülkiyeti, sahiplerine iade edilmiş olup bilfiil tasarruf ve intifalarında bulunan gayri menkul mallar müstesna olmak üzere Yunan Hükümetine geçecektir.
MADDE 6 Dokuz numaralı beyannameden müstefit olan Rumlara ait menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Türkiye Hükümetine geçecektir.
ÜÇÜNCÜ FASIL
Türk tebaasının malları
MADDE 7 Türk tebaası Müslümanlara ait ve Yunanistan'da kâin gayri menkul malların tam mülkiyeti Yunan Hükümetine geçecektir. Sahiplerine iade edilmiş olup ve bilfiil tasarruf ve intifalarında bulunan gayri menkul mallar bu hükümden müstesnadır. Türk tebaasının (Lausanne) muahedesi meriyete konulduktan sonra, vaziyet ve tasfiye edilmiş olan menkul malları da Yunan Hükümetinin mülkü olacaktır. Şurası mukarrerdir ki birinci fıkra mucibince Yunan Hükümetinin mülkiyetine geçen gayri menkullerde mevcut menkulat, ashabının serbest tasarrufunda bırakılacaktır. İşbu maddenin geçen fıkralarında tahsisen zikredilmemiş bulunan diğer bilumum emval, hukuk ve menafi «Lausanne» muahedenamesinin buna müteferrik ahkâmına ve bilhassa mezkûr muahedenin 65 inci ve 66 ıncı maddelerinde yazılı hükümlere tabi tutulmakta devam eyleyecektir.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Yunan tebaasının malları
MADDE 8 Yunan tebaasına ati olup mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkası haricinde kâin gayri menkul malların tam mülkiyeti Türk Hükümetine geçecektir. Yunan tebaasının (Lausanne) muahedenamesi meriyete konulduktan sonra vaziyet ve tasfiye edilmiş bulunan menkul malları da Türk Hükümetinin mülkü olacaktır. Şurası mukarrerdir ki, birinci fıkra mucibince Türk Hükümetinin mülkiyetine geçen gayri menkullerde mevcut menkulat, ashabının serbest tasarrufunda bırakılacaktır. İşbu maddenin geçen fıkralarında tahsissen zikredilmemiş bulunan diğer bilumum emval, hukuk ve menafi «Lausanne» muahedenamesinin buna müteferri ahkâmına ve bilhassa mezkûr muahedenin 65 inci ve 66 ıncı maddelerinde yazılı hükümlere tabi tutulmakta devam eyleyecektir.
MADDE 9 Yunan tebaasının, mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntakasynda kâin gayri menkul malları üzerindeki mülkiyet hakları işbu mukavelename ahkâmı ile hiç bir suretle ihlal edilmemiştir. İşbu mukavelenamenin meriyete konulmasından itibaren nihayet iki ay zarfında, gayri menkul malları vaziyet, haciz veya işgal gibi herhangi bir tedbire maruz kalmış olan Yunan tebaası bizzat veya kanuni mümessilleri vasıtasile mülklerine tam ve serbest tasarrufu ve anlardan intifaı tekrar elde etmiş bulunacaklar ve zikri geçen mahiyetteki bilumum tedbirler derhal kaldırılacaktır. Yukarıda beyan olunan tedbirler, mülk sahibinin Yunan tebaasından olması sebebi ile ittihaz edilmiş bulunduğu ve mahalli tapu dairesi tarafından verilmiş mülkiyet senetlerinde sahibinin Yunan tabiiyeti yazılı olduğu takdirde işbu tedbirlerin kaldırılması ve mülk sahibinin serbest ve tam tasarrufunu tekrar elde etmesi hiç bir suretle talik olunmayacaktır. İki memleket arasında merci muahede, mukavele ve itilaflara tevfikan Türk veya Yunan tabiiyetinin iktisabı şartlarından mütevellit bilcümle ihtilaflar Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasının kararı ile kat'ı surette halledilecektir. Diğer taraftan, Âkitler işbu mukavelename ahkâmının, hassaten 12 inci maddenin, malları İstanbul'un mübadeleden istisna edilmiş kısmında bulunan ve işbu mukavelename haricindeki ahkâmı ahdiye ile tarif edilmiş olan Yunan tebaasının miktarını tezyit veya tenkis edebilecek surette tefsir edilmemesini kabul hususunda tamam ile mutabık bulunmaktadır. Şurası mukarrerdir ki mübadillere tanınmış olan Yunan tabiiyeti işbu mukavelede derpiş edilen iadei emlake taalluku itibar ile hiç bir hükmü haiz bulunmamaktadır. İşbu maddenin ihtiva ettiği ahkâmı tatbikan Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azası tarafından ittihaz edilebilecek mukarrerat, işbu mukavele ahkâmının tatbik sahası haricinde tehaddüs edecek herhangi bir ihtilafta, hiç bir kimseye karşı hüküm ifade edemeyecektir.
BEŞİNCİ FASIL
İstanbul «Etabli» lerinin malları
MADDE 10 Türkiye, İstanbul'a geldikleri tarih ve doğdukları yer ne olursa olsun, mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasında elyevm hazır bulunan Türk tabiiyetindeki bütün Rum Ortodokslara «etabli» sıfatı tanır. Ayni «etabli» sıfatı, İstanbullu Türkiye Cumhuriyeti makamatı tarafından verilmiş pasaportlarla terk etmiş bulunan gayri mübadil şahıslara da tanınmıştır. İşbu maddenin yukarı ki fıkraları ahkâmına nazaran aile reisleri «etabli» tanınmış olan kadınlar, kız ve erkek küçük çocuklar, reşit bile olsa evlenmemiş kızlar İstanbul'daki aile reislerine iltihak etmek hakkını haizdirler. Yukarıda yazılı şartlar dahilinde reşit oğlu «etabli» tanınmış olan dul anaların da İstanbul'daki oğullarına iltihaklarına müsaade edilir. Yukarı ki fıkralarda kastedilen şahısların mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasına avdet etmeleri için Türk Hükümeti tarafından her türlü kolaylık gösterilecektir. Bu maddenin birinci fıkrasına nazaran «etabli» tanınmış olan ve aile reisleri elyevm İstanbul haricinde bulunan kadınlar, kız ve erkek küçük çocuklar ve reşit bile olsa evlenmemiş kızlar oturdukları yeri terke mecbur tutulmayacaklardır. Yukarıda gösterilen sınıfların cümlesine dahil şahısların «etabli» vesikalarının tevzii gene kendilerince ittihaz edilecek şekil ve usul dahilinde ifa edilmek üzere, Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasına mevdudur.
MADDE 11 Akdedilmiş olan mukavelename ve itilaf nameler ile «etabli»lere temin edilen haklaryn istimalini i?kâl eden bilumum tedbirler, husus ile evlenme, emlak alım ve satımı, serbestçe seyrüsefer gibi haklara taalluk edenler ve keza evvelki maddede kast olunan şahıslar hakkında Türkiye makamatı tarafından emredilen sair bütün takyidat evvelki maddenin son fıkrasında mevzuubahis «etabli» vesikalarının daytylması beklenmeden, bu mukavelename mer'iyete konulur konulmaz, kaldırılacaktır.
MADDE 12 Aşağıdaki zikredilen menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Türkiye Hükümetine geçecektir. 1- Mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasını terk edip i?bu mukavelenamenin 28 inci maddesi ahkamına göre avdet hakkından mahrum bulunan Türk tabiiyetindeki gayri mübadil Rum Ortodokslara ait ve Türkiye'de kain menkul ve gayri menkul mallar;
2- Mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntakası haricinde kâin olup İstanbul myntakasy dahilinde hazır bulunan «etabli» Rumlara veya iş bu mukavelenamenin 10 uncu maddesi hükmüne göre avdet hakkından istifade eden şahıslara ait olup mübadeleden istisna edilmiş bulunan İstanbul mıntakası haricinde kâin menkul ve gayri menkul mallar.
MADDE 13 Mübadeleden istisna edilmiş? olan İstanbul mıntıkasında bulunan «etabli» Rumların ve keza işbu mukavelenamenin 10 uncu maddesi hükmüne göre avdet hakkından istifade eden şahısların, mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasındaki menkul ve gayri menkul malları üzerinde mevcut mülkiyet hakları, işbu mukavelename ahkâm ile hiç bir veçhile ihlal olunmamıştır. Bu maddenin Yukarı ki fıkrasında zikredilen mallar üzerinde yapılan bilcümle vaziyet ve haciz muamelesi bila teahhur kaldırılacak ve sahibinin veya kanuni mümessilinin bu mallara tam ve serbestçe tasarrufu ve onlardan intifayı tekrar elde etmesi hiç bir veçhile talik edilmeyecektir.
ALTINCI FASIL
Garbi Trakya Müslüman « etabli» lerinin malları
MADDE 14 Yunanistan, Garbi Trakya'ya geldikleri tarih ve doğdukları yer ne olursa olsun mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında elyevm hazır bulunan Yunan tabiiyetindeki bütün Müslümanlara «etabli» sıfatı tanır. Ayni «etabli» sıfatı, Garbi Trakyayı Yunan Cumhuriyeti makamatı tarafından verilmiş pasaportlarla terk etmiş bulunan gayri mübadil şahıslara da tanınmıştır. İşbu maddenin yukarı ki fıkraları ahkamına nazaran aile reisleri «etabli» tanınmış olan kadınlar, kız ve erkek küçük çocuklar ve reşit bile olsa evlenmemiş kızlar, Garbi Trakya'daki aile reislerine iltihak etmek hakkını haizdirler. Yukarıda yazılı şartlar dahilinde reşit o?lu «etabli» tanınmış olan dul kadınların da Garbi Trakya'daki koşullarına iltihaklarına müsaade edilir. Yukarıdaki fıkralarda kastedilen şahısların mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında avdet etmeleri için Yunan Hükümeti tarafından her türlü kolaylık gösterilecektir. Bu maddenin birinci fıkrasına nazaran «etabli» tanınmış olan ve aile reisleri elyeım Garbi Trakya haricinde bulunan kadınlar kız ve erkek küçük çocuklar ve reşit bile olsa evlenmemiş kızlar oturdukları yeri terke mecbur tutulmayacaklardır. Yukarıda gösterilen sınıfların cümlesine dahil şahıslara «etabil» vesikalarının tevzii, gene kendilerince ittihaz edilecek şekil ve usul dahilinde ifa edilmek üzere, Muhtelit Mübadele komisyonu bitaraf azasına mevdudur.
MADDE 15 Akdedilmiş olan mukavelename ve itilafnamelerle «etabli» lere temin edilen hakların istimalini işkâl eden bilumum tedbirler, husus ile evlenme, emlak alım ve satımı, serbestçe seyrüsefer gibi haklara taalluk edenler ve keza evvelki maddede kast olunan şahıslar hakkında Yunan makamatı tarafından emredilen sair bütün takyidat, evvelki maddenin son fıkrasında mevzuubahis «etabli» vesikalarının dağıtılması beklenmeden, işbu mukavelename mer'iyete konulur konulmaz kaldırılacaktır.
MADDE 16 Aşağıda zikredilen menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Yunan Hükümetine geçecektir.
1- Mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında terk edip işbu mukavelenamenin 28 inci maddesi ahkamına göre avdet hakkından mahrum bulunan Yunan tabiiyetindeki gayri mübadil Müslümanlara ait ve Yunanistan'da kâin menkul ve gayri menkul mallar,
2- Mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkası haricinde kâin olup bu mıntıka dahilinde hazır bulunan «etabli» Müslümanlara veya işbu mukavelenamenin 14 üncü maddesi hükmüne göre avdet hakkından istifade eden şahıslara ait menkul ve gayri menkul mallar,
3- Garbi Trakya da kâin olup Yunan Heyeti Murahhassının 18 Haziran 1927 tarihinde Muhtelit Komisyona tevdi etti?i listede münderiç mallar;
4- Merbut di?er mütemmim bir listede gösterilen ve elyevm tahtı işgalde bulunan cem'an yedi bin strema mesahasında arazi.
MADDE 17 16 ıncı maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarının ihtiva ettiği hükümler mahfuz kalmak şart ile, mübadeleden istisna edilmiş? olan Garbi Trakya mıntıkasında bulunan «etabli» Müslümanların ve keza işbu mukavelenin 14 üncü maddesine göre avdet hakkından istifade eden şahısların, mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında kain menkul ve gayri menkul malları üzerinde mevcut mülkiyet hakları işbu mukavelename ahkâm ile hiç bir veçhile ihlal olunmamıştır. İşbu maddenin yukarı ki fıkrasında zikredilen mallar üzerinde yapılan bilcümle vazıyet ve haciz muameleleri bila teahhur kaldırılacak ve sahiplerinin veya kanuni mümessilinin bu mallara tam serbestçe tasarrufu ve onlardan intifayı tekrar elde etmesi hiç bir veçhile talik edilmeyecektir.
YEDİNCİ FASIL
Varidat ve muadilleri, tazminat
MADDE 18 iki Hükümet yukarıda zikredilen sınıflardan herhangi birine dahil olanların işgali dolayısı ile tediyesi lazım gelen varidat ile muadilleri için bütün mütalebattan sarfınazar ederler. (Fasıl 2, 3, 4, 5, ve 6)
MADDE 19 Muhtelit komisyonun (28) numaralı kararının 3 üncü maddesi muktazasınca tediyesi lazım gelen bedelatı icare ile sair tazminat meselesinin, kendi tebaaları ile doğrudan doğruya halli her iki Hükümetçe müterettip bulunmaktadır.
SEKİZİNCİ FASIL
Tediye ve tazminat
MADDE 20 Yunan Hükümeti işbu mukavelenamenin meriyete konulmasını takip eden ay zarfında Muhtelit Komisyon emrine 425,000 İngiliz lirası verecektir. Muhtelit Komisyon bu meblağı bu cihetlere tahsis edecektir:
A: İstanbul da bulunan Türk tabiiyetindeki «etabli» Rumlarla işbu mukavelenamenin 10 uncu maddesi hükmünce avdet hakkından istifade edecek Şahısları mübadeleden istisna edilen İstanbul mıntıkası haricinde mutasarrıf oldukları malları için, kendi marifet ile, tazmin etmek üzere 150.000 İngiliz lirası.
B: Bu mukavelenin 16 ıncı maddesi mucibince malları Yunan Hükümetinin mülkiyetine geçen Yunan tabiiyetindeki «etabli» Müslümanları, kendi marifet ile, tazmin için 150,000 İngiliz lirası.
İşbu maddenin 1 inci ve 2 inci fıkralarında kastedilen şahısları tazmine tahsis olunan mebaliğ Muhtelit Komisyon tarafından tespit edilecek kıysa ve çabuk bir usul ile ve kendi teşkilatı tarafından dağıtılacaktır. 125,000 İngiliz lirasına baki olan bakiye Muhtelit Komisyon tarafından Türk Hükümetine üç defada verilecektir. 62,500 İngiliz lirasına baki olan ilk tediye i?bu mukavelenamenin mer'iyete konulmasını takip edecek ay zarfında; 47,500 İngiliz lirasına bali olan ikincisi işbu mukavelenamenin 9 uncu maddesine tevfikan Yunan tebaasına ait bilcümle emlakin iade edildi?ine Muhtelit Komisyonun bitaraf azasınca hükmedilir edilmez; 15,000 İngiliz lirasına bahis olan üçüncü ve sonuncusu da işbu mukavelenamenin Türkiye'ye tahmil eyledi?i bütün taahhüdat ve mükellefiyetlerin tamamı tamamına icra edildiği Muhtelit Komisyon bitaraf azası tarafından tebyin edildikten sonra yapılacaktır. Yunanistan'ca işbu maddede münderiç ahkamı ifa en tediye edilecek memaliğin tesviyesini müteakip Yunanistan i?bu mukavelename hükümlerine göre iktisap eylemesine muvafakat edilmişş olan mallardan mütevellit bilcümle borçlardan beri olmuş olacaktır.
MADDE 21 Yukarı ki madde mucibince Yunan Hükümetinin Muhtelit Mübadele Komisyonu emrine tevdi etme?i taahhüt etti?i 425, 000 İngiliz lirası ile işbu mukavelenin 20 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında zikredilen 15,000 İngiliz lirası 1 kânunuevvel 1926 tarihli Atina itilaf namesinin 6 inci maddesine tevfikan Yunanistan tarafından Türk Hükümetine, teminat makamında terk edilmiş bulunan 500,000 İngiliz lirasından tediye edilecek ve Yunanistan'a ait olacak olan mütebaki 60,000 İngiliz lirasının kendisine ret ve tesviyesine müteallik bilcümle muameleler her iki Hükümet tarafından bila teehhür ifa edilecektir.
DOKUZUNCU FASIL
Hususi hükümler
MADDE 22 İşbu mukavelenamenin 4,5 ve 6 inci fasıllarında zikredilen sınıflardan birine dahil bulunan bir gayri menkulü iade imkânsızlığı takdirinde gayri menkullerin kâin bulundukları memleketler Hükümetleri onları ancak sırf istisnai hallerde ve iadeyi imkansız kılan haller Muhtelit Komisyonda tebyin olunduktan sonra iktisap edebileceklerdir. Her bir defasında keyfiyet mezkûr komisyonca tasvip edildikten sonra Komisyon mevzuubahis malın kıymetini takdire tevessül edecek ve sahibini aşağıdaki tarzda tazmin eyleyecektir. E?er gayri menkul Yunan tebaasından birine ait bulunuyorsa, işbu mukavelenamenin 20 inci maddesinde gösterilen şartlar dahilinde Türk Hükümetine tesviye edilmek üzere Muhtelit Komisyon emrinde bulunan 47,500 İngiliz lirasından, gayri menkule takdir edilen kıymete muadil bir meblağ ifraz edilerek menlehül hakkına tediye edilecektir. E?er «etabli» bir Rum'a ait gayri menkul mevzuubahis ise bu para mezkûr 20 inci madde hükmünce Türk Hükümetine tesviye edilmek üzere Muhtelit Komisyonun elinde bulunan 15,000 İngiliz lirasından ifraz olunacaktır. Yunan hükümeti, Garbi Trakya Müslüman «etabli»lerine ait olup bu maddenin birinci fıkrasında derpiş edilen usul ve ?artlara göre kendisi tarafından iktisabına müsaade edilecek olan malların sahiplerini icabı takdirinde tazmine tahsis edilmek ve bu mukavelenamenin 23 üncü maddesinde gösterilen ?artlar dahilinde ifraz olunmak üzere Muhtelit Komisyona 150,000 İngiliz liralık bir meblağ tediye etme?i taahhüt eyler.
MADDE 23 Evvelki maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarında zikredilen mebaliğ, işbu mukavelenamede münderiç şartların ve hükümlerin tamamiyet üzere ifasını temine tahsis edilmiş olduğundan o madde hükümlerine göre yapılacak her bir tediyatı müteakip, Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasının talebi üzerine kaldırılmış olan paraya müsavi bir tediyat ile işbu mebaliğin eski miktarına iblağına tevessül edilecektir. İşbu mukavelename mucibince uhdesine terettüp eden bütün borç ve mükellefiyetlerin tamamiyet üzere ifa edilmiş olduğunun Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azası tarafından tespitini müteakip her bir Hükümet kendisine ait bulunan 15,000 İngiliz lirasını iade ettirmek hakkını haiz bulunacaktır.
MADDE 24 işbu mukavelenamenin 22 inci maddesinde zikredilen hükümler mahfuz kalmak şartile, Türk Hükümeti i?bu mukavelename ahkamına nazaran iktisap etmesine müsaade edilmiş olan mallardan dolayı bilcümle taahhüdattan beridir.
MADDE 25 İşbu mukavelenamenin 12 ve 16 yncy maddelerinin 1 inci fıkralarında kastedilen gayri menkuller, Hükümetlerden biri tarafından işbu mukavelenamenin mer'iyete konulması tarihinde işgal edilmemiş bulunduğu takdirde mezkûr mallara vaziyet olunması veyahut bunların haciz veya işgali her bir defasında ancak Muhtelit Komisyonun evvel emirde tetkik ve tasvibinden sonra kabil olacaktır. Muhtelif Komisyonun faaliyeti nihayete erdikten sonra hiç bir vazıyet, haciz veya işgal yapılamayacaktır.
MADDE 26 Ahkâmı umumiye ve Türk ve Yunan Hükümetlerinin mülkiyetine geçen mallar hakkındaki hükümler mahfuz tutulmak şartile ve alakadarların talebi üzerine her iki memleketteki kadastro daireleri, Yunan tebaasının veya mallarına bilfiil tasarruf eden Türk tabiiyetindeki şahyslarla «etabli» Müslüman ve Rumların bir gayri mübadilden miras tarikile sahip oldukları İstanbul ve Garbi Trakya'da kâin malların intikali için lazım gelen ve bu güne kadar yapylmamış olan bilumum muameleleri ikmal ile mükelleftirler.
ONUNCU FASIL
Umumi hükümler
MADDE 27 İşbu mukavelenamede görülen «İstanbul» kelimesi Türk ve Rum ahalinin mübadelesi hakkında 30 kânunusani 1923 de (Lausanne) da imza edilen itilaf namenin 2 inci maddesinde münderiç bulunduğu şekilde «Constantinople» şehrini işaret etmektedir. 9 numaralı beyanname ahkamından istifade edenler; Türk tabiiyetinde bulunanlar, Yunan tabiiyetinde bulunanlar, İstanbul Rum «etabli» leri, Garbi Trakya Müslüman «etabli» leri tabirleri hakiki şahıslara olduğu gibi hükmi şahıslara da mabihittatbiktir.
MADDE 28 Elyevm İstanbul'da bulunmayan ve İstanbul'u Türkiye Cumhuriyeti makamatından verilmişş bir pasaportu hamil bulunmaksızın terketmiş olan Türk tabiiyetindeki gayri mübadil Rum Ortodokslarla elyevm Garbi Trakya'da bulunmayan ve Garbi Trakyayı Yunan Cumhuriyeti makamatından verilmiş bir pasaportu hamil bulunmaksızın terketmiş olan Yunan tabiiyetindeki gayri mübadil Müslümanlar işbu mukavelename müfadınca avdet hakkından mahrumdurlar. Her iki Hükümet mütekabilen yukarı ki fıkraya göre avdet hakkından mahrum olan Türk tabiiyetindeki İstanbul Rumlar ile «9 numaralı beyanname» ahkamından müstefit Rumlara Yunan tabiiyetini ve yukarı ki fıkraya nazaran avdet hakkından mahrum Yunan tebaası Garbi Trakya Müslümanlar ile «9 numaralı beyanname» ahkamından istifade eden Müslümanlara Türk tabiiyetini tanıdıklarını beyan ederler. Mevzuubahis şahıslar bu tabiiyet değiştirmeden dolayı memleketi asliyelerinde hiç bir suretle haklarının ve husus ile mameleke, mirasa, mahkemelerde dava ikamesine ve saireye müteallik haklarynın iskatına maruz kalmayacaklardır. Bu eshasın tebdili tabiiyetleri İstanbul da yahut Garbi Trakya'da hazır bulunan zevceleri ile evlatlarının da tabiiyetlerini değiştirmek neticesini hasıl eder; meğer ki her memleketin milli kanunu buna mani buluna.
MADDE 29 Ahkâmı umumiye ve i?bu mukavelenamenin 25 inci maddesi hükümleri mahfuz kalmak şartile, işbu mukavelename ile mülkiyeti iki Hükümetten birine geçmeyen mallar hakkında bundan böyle hiç bir vaziyet muamelesine veya takyidi tedbire tevessül edilmeyecek ve sahipleri diledikleri gibi intifa, tasarruf ve idarede serbest olacaklardır.
MADDE 30 İşbu mukavelenamede münderiç «elyevm» ve «bilfiil» tabirleri ağustos 1929 tarihinde mevcut vaziyeti filiyeye muzaftırlar.
ONBİRİNCİ FASIL
Hakeme müteallik maddeler
MADDE 31 İşbu mukavelenamenin tatbiki, iki Hükümet tarafından, bu maksatla lazım gelen teşkilatı vücude getirecek olan Mübadelei Ahali Muhtelit Komisyonuna tevdi edilmiştir.
MADDE 32 İşbu mukavelenamenin tatbik ve tefsirine müteallik olarak ileride Muhtelit Mübadele Komisyonunda tahaddüs edebilecek bilumum ihtilaflar için umumi bir surette iki Hükümet. Muhtelit Mübadele Komisyonunun bitaraf azasına hakem sıfatını tanırlar ve onların kararlarını münakaşasız kabul etmeyi şimdiden taahhüt ederler. İşbu mukavelenamenin tatbiki sahasında Türk ve Yunan Heyeti Murahhasları arasında çıkabilecek her bir ihtilaf veya niza böylece Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasının reyler ile kat'i halledilecektir.
ONİKİNCİ FASIL
Nihai hükümler
MADDE 33 İşbu mukavelenamenin muhtevi olduğu ahkâma muhalif bulunan veya tamam ile tatbikine herhangi bir suretle mani olan her nevi kanunlar, emirnameler, nizamnameler ve kauni ve resmi tefsirler veya emir ve tamimler her iki memlekette işbu mukavelename ile kendiliğinden mülga olacaktır.
MADDE 34 İşbu mukavelename tasdik edilecek ve böylece her iki memlekette kanun mahiyetini iktisap edecektir. Derhal tatbiki için iki memleketin kanunları mucibince lazım gelen bilumum neşriyat ve ilanat ifa edilecektir.
Tasdiknameler Atina'da teati olunacaktır.
Ankara, 10 Haziran 1930
Dr. T. Rüştü S. Polychroniadis
MÜTEMMİM LİSTE 10 Haziran 1930 tarihinde Ankara'da imza edilen mukavelenamenin 16 ıncı maddesinin 4 üncü fıkrasında derpiş edilen (7000) stremanın kendilerinden alınacağı yerler.
İskeçe Strema
Yeni çiftlik 4 000
Kutuklu tepe 740
Yolcuzade 1 500
Ferezler 2 000
Çepel 4 000 12 240
Orestiya
Deli Elya 1 000
Demerde? 2 400
Mara çiftlik 1 500 5 600
17 840
KAYNAK: http://www.cundadan.com/ankara.html
Andlaşmanın imza yeri ve tarihi : Ankara, 10 Haziran 1930
Onay Kanununun tarih ve sayısı : 17 Haziran 1930, sayı 1725
Resmi Gazete ile neşir ve ilanı : 1 Temmuz 1930 Sayı: 1534
D Ü S T U R : III. Ter. Cilt 11 Sahife: 706
ONAY KANUNU Madde 1-Mübadelei ahali hakkında Lozan Muahedenamesi ile Atina İtilafnamesinin tatbikatından mütevellit mesailin kat'i surette halli için Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan arasında akit ve 10 Haziran 1930 tarihinde Ankara'da imza edilen Mukavelename tasdik olunmuştur.
Madde 2-Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 3-Bu kanunun İcrayı ahkamına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
MÜBADELEİ AHALİ HAKKINDA LOZAN MUAHEDENAMESİYLE ATİNA İTİLAFNAMESİNİN TATBİKATINDAN MÜTEVELLİT MESAİLİN HALLİ İÇİN YUNANİSTAN'LA İMZA EDİLEN MUKAVELENAME Bir taraftan
Türkiye ve Diğer taraftan Yunanistan Mütekabilen Lozan muahedenamesile derpi? edilen Türk ve rum ahalinin mübadelesine müteallik mukavelenameler, beyannameler, itilaflar ve diğer ukut ile bunların merbutatının tatbikatından mütevellit bilumum mesaili kat'i surette tasviye arzusile mütehalli olarak bu bapta bir mukavelename aktine karar vermişler ve murahhasları olmak üzere, Türkiye Cümhuriyeti Reisi: İzmir Meb'usu ve Türkiye Cümhuriyeti Hariciye Vekili Doktor Tevfik Rüştü Beyfendiyi, Yunan Cümhuriyeti Reisi: Yunanistanın Fevkalade Murahhası ve Orta Elçisi Müsyü S. Polikroniyadis Cenaplarını tayin buyurmuşlardır. Müşarileyhima usulüne muvafık görülen salahiyetnamelerini yekdi?erine tebliğ ettikten sonra ahkâmı atiyeyi karalaştırmışlardır.
BİRİNCİ FASIL
Mübadillerin malları
MADDE 1 Mübadil Müslümanların Yunanistan da bıraktıkları menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Yunan Hükümetine geçecektir.
MADDE 2 Mübadil Rumların Türk iyede bıraktıkları menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Türk Hükümetine geçecektir.
MADDE 3 Elyevm bankalarda mevcut her nevi mevduat üzerine iki Hükümet tarafından konulmuş olan memnuiyetler işbu mukavelenamenin imzası tarihini takip eden beş gün zarfında kaldırılacak ve mezkûr mevduat menlehül haklarına iade edilecektir. İcabı takdirinde Muhtelit Mübadele Komisyonu alakadarlara bu hususta mücamelekâr vesatatta bulunabilecektir.
MADDE 4 İki Hükümet, mübadil mallarının tasfiyesi meselesinin halli hakkında hemen rey beyanını Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasına tevdi ederler. Mübadiller hakkındaki tütün ö?rile kasalara mütedair metalip bunlara dahildir. Her iki Hükümet muvafakatlerini en kısa bir zamanda ve işbu itilaf nameyi tasdike arz etmeden evvel bildirmeyi taahhüt ederler.
İKİNCİ FASIL
Dokuz numaralı beyannameden müstefit olacakların malları
MADDE 5 Dokuz numaralı beyannameden müstefit olan Müslümanlara ait menkul ve gayri menkul mallaryn tam mülkiyeti, sahiplerine iade edilmiş olup bilfiil tasarruf ve intifalarında bulunan gayri menkul mallar müstesna olmak üzere Yunan Hükümetine geçecektir.
MADDE 6 Dokuz numaralı beyannameden müstefit olan Rumlara ait menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Türkiye Hükümetine geçecektir.
ÜÇÜNCÜ FASIL
Türk tebaasının malları
MADDE 7 Türk tebaası Müslümanlara ait ve Yunanistan'da kâin gayri menkul malların tam mülkiyeti Yunan Hükümetine geçecektir. Sahiplerine iade edilmiş olup ve bilfiil tasarruf ve intifalarında bulunan gayri menkul mallar bu hükümden müstesnadır. Türk tebaasının (Lausanne) muahedesi meriyete konulduktan sonra, vaziyet ve tasfiye edilmiş olan menkul malları da Yunan Hükümetinin mülkü olacaktır. Şurası mukarrerdir ki birinci fıkra mucibince Yunan Hükümetinin mülkiyetine geçen gayri menkullerde mevcut menkulat, ashabının serbest tasarrufunda bırakılacaktır. İşbu maddenin geçen fıkralarında tahsisen zikredilmemiş bulunan diğer bilumum emval, hukuk ve menafi «Lausanne» muahedenamesinin buna müteferrik ahkâmına ve bilhassa mezkûr muahedenin 65 inci ve 66 ıncı maddelerinde yazılı hükümlere tabi tutulmakta devam eyleyecektir.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Yunan tebaasının malları
MADDE 8 Yunan tebaasına ati olup mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkası haricinde kâin gayri menkul malların tam mülkiyeti Türk Hükümetine geçecektir. Yunan tebaasının (Lausanne) muahedenamesi meriyete konulduktan sonra vaziyet ve tasfiye edilmiş bulunan menkul malları da Türk Hükümetinin mülkü olacaktır. Şurası mukarrerdir ki, birinci fıkra mucibince Türk Hükümetinin mülkiyetine geçen gayri menkullerde mevcut menkulat, ashabının serbest tasarrufunda bırakılacaktır. İşbu maddenin geçen fıkralarında tahsissen zikredilmemiş bulunan diğer bilumum emval, hukuk ve menafi «Lausanne» muahedenamesinin buna müteferri ahkâmına ve bilhassa mezkûr muahedenin 65 inci ve 66 ıncı maddelerinde yazılı hükümlere tabi tutulmakta devam eyleyecektir.
MADDE 9 Yunan tebaasının, mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntakasynda kâin gayri menkul malları üzerindeki mülkiyet hakları işbu mukavelename ahkâmı ile hiç bir suretle ihlal edilmemiştir. İşbu mukavelenamenin meriyete konulmasından itibaren nihayet iki ay zarfında, gayri menkul malları vaziyet, haciz veya işgal gibi herhangi bir tedbire maruz kalmış olan Yunan tebaası bizzat veya kanuni mümessilleri vasıtasile mülklerine tam ve serbest tasarrufu ve anlardan intifaı tekrar elde etmiş bulunacaklar ve zikri geçen mahiyetteki bilumum tedbirler derhal kaldırılacaktır. Yukarıda beyan olunan tedbirler, mülk sahibinin Yunan tebaasından olması sebebi ile ittihaz edilmiş bulunduğu ve mahalli tapu dairesi tarafından verilmiş mülkiyet senetlerinde sahibinin Yunan tabiiyeti yazılı olduğu takdirde işbu tedbirlerin kaldırılması ve mülk sahibinin serbest ve tam tasarrufunu tekrar elde etmesi hiç bir suretle talik olunmayacaktır. İki memleket arasında merci muahede, mukavele ve itilaflara tevfikan Türk veya Yunan tabiiyetinin iktisabı şartlarından mütevellit bilcümle ihtilaflar Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasının kararı ile kat'ı surette halledilecektir. Diğer taraftan, Âkitler işbu mukavelename ahkâmının, hassaten 12 inci maddenin, malları İstanbul'un mübadeleden istisna edilmiş kısmında bulunan ve işbu mukavelename haricindeki ahkâmı ahdiye ile tarif edilmiş olan Yunan tebaasının miktarını tezyit veya tenkis edebilecek surette tefsir edilmemesini kabul hususunda tamam ile mutabık bulunmaktadır. Şurası mukarrerdir ki mübadillere tanınmış olan Yunan tabiiyeti işbu mukavelede derpiş edilen iadei emlake taalluku itibar ile hiç bir hükmü haiz bulunmamaktadır. İşbu maddenin ihtiva ettiği ahkâmı tatbikan Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azası tarafından ittihaz edilebilecek mukarrerat, işbu mukavele ahkâmının tatbik sahası haricinde tehaddüs edecek herhangi bir ihtilafta, hiç bir kimseye karşı hüküm ifade edemeyecektir.
BEŞİNCİ FASIL
İstanbul «Etabli» lerinin malları
MADDE 10 Türkiye, İstanbul'a geldikleri tarih ve doğdukları yer ne olursa olsun, mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasında elyevm hazır bulunan Türk tabiiyetindeki bütün Rum Ortodokslara «etabli» sıfatı tanır. Ayni «etabli» sıfatı, İstanbullu Türkiye Cumhuriyeti makamatı tarafından verilmiş pasaportlarla terk etmiş bulunan gayri mübadil şahıslara da tanınmıştır. İşbu maddenin yukarı ki fıkraları ahkâmına nazaran aile reisleri «etabli» tanınmış olan kadınlar, kız ve erkek küçük çocuklar, reşit bile olsa evlenmemiş kızlar İstanbul'daki aile reislerine iltihak etmek hakkını haizdirler. Yukarıda yazılı şartlar dahilinde reşit oğlu «etabli» tanınmış olan dul anaların da İstanbul'daki oğullarına iltihaklarına müsaade edilir. Yukarı ki fıkralarda kastedilen şahısların mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasına avdet etmeleri için Türk Hükümeti tarafından her türlü kolaylık gösterilecektir. Bu maddenin birinci fıkrasına nazaran «etabli» tanınmış olan ve aile reisleri elyevm İstanbul haricinde bulunan kadınlar, kız ve erkek küçük çocuklar ve reşit bile olsa evlenmemiş kızlar oturdukları yeri terke mecbur tutulmayacaklardır. Yukarıda gösterilen sınıfların cümlesine dahil şahısların «etabli» vesikalarının tevzii gene kendilerince ittihaz edilecek şekil ve usul dahilinde ifa edilmek üzere, Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasına mevdudur.
MADDE 11 Akdedilmiş olan mukavelename ve itilaf nameler ile «etabli»lere temin edilen haklaryn istimalini i?kâl eden bilumum tedbirler, husus ile evlenme, emlak alım ve satımı, serbestçe seyrüsefer gibi haklara taalluk edenler ve keza evvelki maddede kast olunan şahıslar hakkında Türkiye makamatı tarafından emredilen sair bütün takyidat evvelki maddenin son fıkrasında mevzuubahis «etabli» vesikalarının daytylması beklenmeden, bu mukavelename mer'iyete konulur konulmaz, kaldırılacaktır.
MADDE 12 Aşağıdaki zikredilen menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Türkiye Hükümetine geçecektir. 1- Mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasını terk edip i?bu mukavelenamenin 28 inci maddesi ahkamına göre avdet hakkından mahrum bulunan Türk tabiiyetindeki gayri mübadil Rum Ortodokslara ait ve Türkiye'de kain menkul ve gayri menkul mallar;
2- Mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntakası haricinde kâin olup İstanbul myntakasy dahilinde hazır bulunan «etabli» Rumlara veya iş bu mukavelenamenin 10 uncu maddesi hükmüne göre avdet hakkından istifade eden şahıslara ait olup mübadeleden istisna edilmiş bulunan İstanbul mıntakası haricinde kâin menkul ve gayri menkul mallar.
MADDE 13 Mübadeleden istisna edilmiş? olan İstanbul mıntıkasında bulunan «etabli» Rumların ve keza işbu mukavelenamenin 10 uncu maddesi hükmüne göre avdet hakkından istifade eden şahısların, mübadeleden istisna edilmiş olan İstanbul mıntıkasındaki menkul ve gayri menkul malları üzerinde mevcut mülkiyet hakları, işbu mukavelename ahkâm ile hiç bir veçhile ihlal olunmamıştır. Bu maddenin Yukarı ki fıkrasında zikredilen mallar üzerinde yapılan bilcümle vaziyet ve haciz muamelesi bila teahhur kaldırılacak ve sahibinin veya kanuni mümessilinin bu mallara tam ve serbestçe tasarrufu ve onlardan intifayı tekrar elde etmesi hiç bir veçhile talik edilmeyecektir.
ALTINCI FASIL
Garbi Trakya Müslüman « etabli» lerinin malları
MADDE 14 Yunanistan, Garbi Trakya'ya geldikleri tarih ve doğdukları yer ne olursa olsun mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında elyevm hazır bulunan Yunan tabiiyetindeki bütün Müslümanlara «etabli» sıfatı tanır. Ayni «etabli» sıfatı, Garbi Trakyayı Yunan Cumhuriyeti makamatı tarafından verilmiş pasaportlarla terk etmiş bulunan gayri mübadil şahıslara da tanınmıştır. İşbu maddenin yukarı ki fıkraları ahkamına nazaran aile reisleri «etabli» tanınmış olan kadınlar, kız ve erkek küçük çocuklar ve reşit bile olsa evlenmemiş kızlar, Garbi Trakya'daki aile reislerine iltihak etmek hakkını haizdirler. Yukarıda yazılı şartlar dahilinde reşit o?lu «etabli» tanınmış olan dul kadınların da Garbi Trakya'daki koşullarına iltihaklarına müsaade edilir. Yukarıdaki fıkralarda kastedilen şahısların mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında avdet etmeleri için Yunan Hükümeti tarafından her türlü kolaylık gösterilecektir. Bu maddenin birinci fıkrasına nazaran «etabli» tanınmış olan ve aile reisleri elyeım Garbi Trakya haricinde bulunan kadınlar kız ve erkek küçük çocuklar ve reşit bile olsa evlenmemiş kızlar oturdukları yeri terke mecbur tutulmayacaklardır. Yukarıda gösterilen sınıfların cümlesine dahil şahıslara «etabil» vesikalarının tevzii, gene kendilerince ittihaz edilecek şekil ve usul dahilinde ifa edilmek üzere, Muhtelit Mübadele komisyonu bitaraf azasına mevdudur.
MADDE 15 Akdedilmiş olan mukavelename ve itilafnamelerle «etabli» lere temin edilen hakların istimalini işkâl eden bilumum tedbirler, husus ile evlenme, emlak alım ve satımı, serbestçe seyrüsefer gibi haklara taalluk edenler ve keza evvelki maddede kast olunan şahıslar hakkında Yunan makamatı tarafından emredilen sair bütün takyidat, evvelki maddenin son fıkrasında mevzuubahis «etabli» vesikalarının dağıtılması beklenmeden, işbu mukavelename mer'iyete konulur konulmaz kaldırılacaktır.
MADDE 16 Aşağıda zikredilen menkul ve gayri menkul malların tam mülkiyeti Yunan Hükümetine geçecektir.
1- Mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında terk edip işbu mukavelenamenin 28 inci maddesi ahkamına göre avdet hakkından mahrum bulunan Yunan tabiiyetindeki gayri mübadil Müslümanlara ait ve Yunanistan'da kâin menkul ve gayri menkul mallar,
2- Mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkası haricinde kâin olup bu mıntıka dahilinde hazır bulunan «etabli» Müslümanlara veya işbu mukavelenamenin 14 üncü maddesi hükmüne göre avdet hakkından istifade eden şahıslara ait menkul ve gayri menkul mallar,
3- Garbi Trakya da kâin olup Yunan Heyeti Murahhassının 18 Haziran 1927 tarihinde Muhtelit Komisyona tevdi etti?i listede münderiç mallar;
4- Merbut di?er mütemmim bir listede gösterilen ve elyevm tahtı işgalde bulunan cem'an yedi bin strema mesahasında arazi.
MADDE 17 16 ıncı maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarının ihtiva ettiği hükümler mahfuz kalmak şart ile, mübadeleden istisna edilmiş? olan Garbi Trakya mıntıkasında bulunan «etabli» Müslümanların ve keza işbu mukavelenin 14 üncü maddesine göre avdet hakkından istifade eden şahısların, mübadeleden istisna edilmiş olan Garbi Trakya mıntıkasında kain menkul ve gayri menkul malları üzerinde mevcut mülkiyet hakları işbu mukavelename ahkâm ile hiç bir veçhile ihlal olunmamıştır. İşbu maddenin yukarı ki fıkrasında zikredilen mallar üzerinde yapılan bilcümle vazıyet ve haciz muameleleri bila teahhur kaldırılacak ve sahiplerinin veya kanuni mümessilinin bu mallara tam serbestçe tasarrufu ve onlardan intifayı tekrar elde etmesi hiç bir veçhile talik edilmeyecektir.
YEDİNCİ FASIL
Varidat ve muadilleri, tazminat
MADDE 18 iki Hükümet yukarıda zikredilen sınıflardan herhangi birine dahil olanların işgali dolayısı ile tediyesi lazım gelen varidat ile muadilleri için bütün mütalebattan sarfınazar ederler. (Fasıl 2, 3, 4, 5, ve 6)
MADDE 19 Muhtelit komisyonun (28) numaralı kararının 3 üncü maddesi muktazasınca tediyesi lazım gelen bedelatı icare ile sair tazminat meselesinin, kendi tebaaları ile doğrudan doğruya halli her iki Hükümetçe müterettip bulunmaktadır.
SEKİZİNCİ FASIL
Tediye ve tazminat
MADDE 20 Yunan Hükümeti işbu mukavelenamenin meriyete konulmasını takip eden ay zarfında Muhtelit Komisyon emrine 425,000 İngiliz lirası verecektir. Muhtelit Komisyon bu meblağı bu cihetlere tahsis edecektir:
A: İstanbul da bulunan Türk tabiiyetindeki «etabli» Rumlarla işbu mukavelenamenin 10 uncu maddesi hükmünce avdet hakkından istifade edecek Şahısları mübadeleden istisna edilen İstanbul mıntıkası haricinde mutasarrıf oldukları malları için, kendi marifet ile, tazmin etmek üzere 150.000 İngiliz lirası.
B: Bu mukavelenin 16 ıncı maddesi mucibince malları Yunan Hükümetinin mülkiyetine geçen Yunan tabiiyetindeki «etabli» Müslümanları, kendi marifet ile, tazmin için 150,000 İngiliz lirası.
İşbu maddenin 1 inci ve 2 inci fıkralarında kastedilen şahısları tazmine tahsis olunan mebaliğ Muhtelit Komisyon tarafından tespit edilecek kıysa ve çabuk bir usul ile ve kendi teşkilatı tarafından dağıtılacaktır. 125,000 İngiliz lirasına baki olan bakiye Muhtelit Komisyon tarafından Türk Hükümetine üç defada verilecektir. 62,500 İngiliz lirasına baki olan ilk tediye i?bu mukavelenamenin mer'iyete konulmasını takip edecek ay zarfında; 47,500 İngiliz lirasına bali olan ikincisi işbu mukavelenamenin 9 uncu maddesine tevfikan Yunan tebaasına ait bilcümle emlakin iade edildi?ine Muhtelit Komisyonun bitaraf azasınca hükmedilir edilmez; 15,000 İngiliz lirasına bahis olan üçüncü ve sonuncusu da işbu mukavelenamenin Türkiye'ye tahmil eyledi?i bütün taahhüdat ve mükellefiyetlerin tamamı tamamına icra edildiği Muhtelit Komisyon bitaraf azası tarafından tebyin edildikten sonra yapılacaktır. Yunanistan'ca işbu maddede münderiç ahkamı ifa en tediye edilecek memaliğin tesviyesini müteakip Yunanistan i?bu mukavelename hükümlerine göre iktisap eylemesine muvafakat edilmişş olan mallardan mütevellit bilcümle borçlardan beri olmuş olacaktır.
MADDE 21 Yukarı ki madde mucibince Yunan Hükümetinin Muhtelit Mübadele Komisyonu emrine tevdi etme?i taahhüt etti?i 425, 000 İngiliz lirası ile işbu mukavelenin 20 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında zikredilen 15,000 İngiliz lirası 1 kânunuevvel 1926 tarihli Atina itilaf namesinin 6 inci maddesine tevfikan Yunanistan tarafından Türk Hükümetine, teminat makamında terk edilmiş bulunan 500,000 İngiliz lirasından tediye edilecek ve Yunanistan'a ait olacak olan mütebaki 60,000 İngiliz lirasının kendisine ret ve tesviyesine müteallik bilcümle muameleler her iki Hükümet tarafından bila teehhür ifa edilecektir.
DOKUZUNCU FASIL
Hususi hükümler
MADDE 22 İşbu mukavelenamenin 4,5 ve 6 inci fasıllarında zikredilen sınıflardan birine dahil bulunan bir gayri menkulü iade imkânsızlığı takdirinde gayri menkullerin kâin bulundukları memleketler Hükümetleri onları ancak sırf istisnai hallerde ve iadeyi imkansız kılan haller Muhtelit Komisyonda tebyin olunduktan sonra iktisap edebileceklerdir. Her bir defasında keyfiyet mezkûr komisyonca tasvip edildikten sonra Komisyon mevzuubahis malın kıymetini takdire tevessül edecek ve sahibini aşağıdaki tarzda tazmin eyleyecektir. E?er gayri menkul Yunan tebaasından birine ait bulunuyorsa, işbu mukavelenamenin 20 inci maddesinde gösterilen şartlar dahilinde Türk Hükümetine tesviye edilmek üzere Muhtelit Komisyon emrinde bulunan 47,500 İngiliz lirasından, gayri menkule takdir edilen kıymete muadil bir meblağ ifraz edilerek menlehül hakkına tediye edilecektir. E?er «etabli» bir Rum'a ait gayri menkul mevzuubahis ise bu para mezkûr 20 inci madde hükmünce Türk Hükümetine tesviye edilmek üzere Muhtelit Komisyonun elinde bulunan 15,000 İngiliz lirasından ifraz olunacaktır. Yunan hükümeti, Garbi Trakya Müslüman «etabli»lerine ait olup bu maddenin birinci fıkrasında derpiş edilen usul ve ?artlara göre kendisi tarafından iktisabına müsaade edilecek olan malların sahiplerini icabı takdirinde tazmine tahsis edilmek ve bu mukavelenamenin 23 üncü maddesinde gösterilen ?artlar dahilinde ifraz olunmak üzere Muhtelit Komisyona 150,000 İngiliz liralık bir meblağ tediye etme?i taahhüt eyler.
MADDE 23 Evvelki maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarında zikredilen mebaliğ, işbu mukavelenamede münderiç şartların ve hükümlerin tamamiyet üzere ifasını temine tahsis edilmiş olduğundan o madde hükümlerine göre yapılacak her bir tediyatı müteakip, Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasının talebi üzerine kaldırılmış olan paraya müsavi bir tediyat ile işbu mebaliğin eski miktarına iblağına tevessül edilecektir. İşbu mukavelename mucibince uhdesine terettüp eden bütün borç ve mükellefiyetlerin tamamiyet üzere ifa edilmiş olduğunun Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azası tarafından tespitini müteakip her bir Hükümet kendisine ait bulunan 15,000 İngiliz lirasını iade ettirmek hakkını haiz bulunacaktır.
MADDE 24 işbu mukavelenamenin 22 inci maddesinde zikredilen hükümler mahfuz kalmak şartile, Türk Hükümeti i?bu mukavelename ahkamına nazaran iktisap etmesine müsaade edilmiş olan mallardan dolayı bilcümle taahhüdattan beridir.
MADDE 25 İşbu mukavelenamenin 12 ve 16 yncy maddelerinin 1 inci fıkralarında kastedilen gayri menkuller, Hükümetlerden biri tarafından işbu mukavelenamenin mer'iyete konulması tarihinde işgal edilmemiş bulunduğu takdirde mezkûr mallara vaziyet olunması veyahut bunların haciz veya işgali her bir defasında ancak Muhtelit Komisyonun evvel emirde tetkik ve tasvibinden sonra kabil olacaktır. Muhtelif Komisyonun faaliyeti nihayete erdikten sonra hiç bir vazıyet, haciz veya işgal yapılamayacaktır.
MADDE 26 Ahkâmı umumiye ve Türk ve Yunan Hükümetlerinin mülkiyetine geçen mallar hakkındaki hükümler mahfuz tutulmak şartile ve alakadarların talebi üzerine her iki memleketteki kadastro daireleri, Yunan tebaasının veya mallarına bilfiil tasarruf eden Türk tabiiyetindeki şahyslarla «etabli» Müslüman ve Rumların bir gayri mübadilden miras tarikile sahip oldukları İstanbul ve Garbi Trakya'da kâin malların intikali için lazım gelen ve bu güne kadar yapylmamış olan bilumum muameleleri ikmal ile mükelleftirler.
ONUNCU FASIL
Umumi hükümler
MADDE 27 İşbu mukavelenamede görülen «İstanbul» kelimesi Türk ve Rum ahalinin mübadelesi hakkında 30 kânunusani 1923 de (Lausanne) da imza edilen itilaf namenin 2 inci maddesinde münderiç bulunduğu şekilde «Constantinople» şehrini işaret etmektedir. 9 numaralı beyanname ahkamından istifade edenler; Türk tabiiyetinde bulunanlar, Yunan tabiiyetinde bulunanlar, İstanbul Rum «etabli» leri, Garbi Trakya Müslüman «etabli» leri tabirleri hakiki şahıslara olduğu gibi hükmi şahıslara da mabihittatbiktir.
MADDE 28 Elyevm İstanbul'da bulunmayan ve İstanbul'u Türkiye Cumhuriyeti makamatından verilmişş bir pasaportu hamil bulunmaksızın terketmiş olan Türk tabiiyetindeki gayri mübadil Rum Ortodokslarla elyevm Garbi Trakya'da bulunmayan ve Garbi Trakyayı Yunan Cumhuriyeti makamatından verilmiş bir pasaportu hamil bulunmaksızın terketmiş olan Yunan tabiiyetindeki gayri mübadil Müslümanlar işbu mukavelename müfadınca avdet hakkından mahrumdurlar. Her iki Hükümet mütekabilen yukarı ki fıkraya göre avdet hakkından mahrum olan Türk tabiiyetindeki İstanbul Rumlar ile «9 numaralı beyanname» ahkamından müstefit Rumlara Yunan tabiiyetini ve yukarı ki fıkraya nazaran avdet hakkından mahrum Yunan tebaası Garbi Trakya Müslümanlar ile «9 numaralı beyanname» ahkamından istifade eden Müslümanlara Türk tabiiyetini tanıdıklarını beyan ederler. Mevzuubahis şahıslar bu tabiiyet değiştirmeden dolayı memleketi asliyelerinde hiç bir suretle haklarının ve husus ile mameleke, mirasa, mahkemelerde dava ikamesine ve saireye müteallik haklarynın iskatına maruz kalmayacaklardır. Bu eshasın tebdili tabiiyetleri İstanbul da yahut Garbi Trakya'da hazır bulunan zevceleri ile evlatlarının da tabiiyetlerini değiştirmek neticesini hasıl eder; meğer ki her memleketin milli kanunu buna mani buluna.
MADDE 29 Ahkâmı umumiye ve i?bu mukavelenamenin 25 inci maddesi hükümleri mahfuz kalmak şartile, işbu mukavelename ile mülkiyeti iki Hükümetten birine geçmeyen mallar hakkında bundan böyle hiç bir vaziyet muamelesine veya takyidi tedbire tevessül edilmeyecek ve sahipleri diledikleri gibi intifa, tasarruf ve idarede serbest olacaklardır.
MADDE 30 İşbu mukavelenamede münderiç «elyevm» ve «bilfiil» tabirleri ağustos 1929 tarihinde mevcut vaziyeti filiyeye muzaftırlar.
ONBİRİNCİ FASIL
Hakeme müteallik maddeler
MADDE 31 İşbu mukavelenamenin tatbiki, iki Hükümet tarafından, bu maksatla lazım gelen teşkilatı vücude getirecek olan Mübadelei Ahali Muhtelit Komisyonuna tevdi edilmiştir.
MADDE 32 İşbu mukavelenamenin tatbik ve tefsirine müteallik olarak ileride Muhtelit Mübadele Komisyonunda tahaddüs edebilecek bilumum ihtilaflar için umumi bir surette iki Hükümet. Muhtelit Mübadele Komisyonunun bitaraf azasına hakem sıfatını tanırlar ve onların kararlarını münakaşasız kabul etmeyi şimdiden taahhüt ederler. İşbu mukavelenamenin tatbiki sahasında Türk ve Yunan Heyeti Murahhasları arasında çıkabilecek her bir ihtilaf veya niza böylece Muhtelit Mübadele Komisyonu bitaraf azasının reyler ile kat'i halledilecektir.
ONİKİNCİ FASIL
Nihai hükümler
MADDE 33 İşbu mukavelenamenin muhtevi olduğu ahkâma muhalif bulunan veya tamam ile tatbikine herhangi bir suretle mani olan her nevi kanunlar, emirnameler, nizamnameler ve kauni ve resmi tefsirler veya emir ve tamimler her iki memlekette işbu mukavelename ile kendiliğinden mülga olacaktır.
MADDE 34 İşbu mukavelename tasdik edilecek ve böylece her iki memlekette kanun mahiyetini iktisap edecektir. Derhal tatbiki için iki memleketin kanunları mucibince lazım gelen bilumum neşriyat ve ilanat ifa edilecektir.
Tasdiknameler Atina'da teati olunacaktır.
Ankara, 10 Haziran 1930
Dr. T. Rüştü S. Polychroniadis
MÜTEMMİM LİSTE 10 Haziran 1930 tarihinde Ankara'da imza edilen mukavelenamenin 16 ıncı maddesinin 4 üncü fıkrasında derpiş edilen (7000) stremanın kendilerinden alınacağı yerler.
İskeçe Strema
Yeni çiftlik 4 000
Kutuklu tepe 740
Yolcuzade 1 500
Ferezler 2 000
Çepel 4 000 12 240
Orestiya
Deli Elya 1 000
Demerde? 2 400
Mara çiftlik 1 500 5 600
17 840
KAYNAK: http://www.cundadan.com/ankara.html
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)